ARAÇ DEĞER KAYBI NEDİR? KİMLER TALEP EDEBİLİR, NASIL HESAPLANIR?

Trafik kazası sonrası aracınız onarılsa bile, ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüş için araç değer kaybı tazminatı talep etme hakkınız bulunmaktadır. Uygulamada bu hak, çoğu zaman ya hiç bilinmemekte ya da eksik ya da hatalı şekilde kullanılmaktadır.

Bu yazıda, araç değer kaybının ne olduğu, kimlerin bu tazminatı talep edebileceği ve hesaplamanın hangi esaslara göre yapıldığı sade ve anlaşılır bir dille ele alınmaktadır.

ARAÇ DEĞER KAYBI NEDİR?

Araç değer kaybı; bir trafik kazası sonrasında aracın onarılmış olmasına rağmen, hasar geçmişi nedeniyle ikinci el piyasasında değerinin düşmesi sonucu oluşan maddi zarardır. Önemli olan nokta şudur: Araç kusursuz şekilde onarılmış olsa bile, kazaya karışmış olması tek başına değer kaybına yol açar. Bu zarar, onarım bedelinden bağımsız bir tazminat kalemidir.

KİMLER ARAÇ DEĞER KAYBI TALEP EDEBİLİR?

Araç değer kaybı talep edebilmek için araç sahibinin tam kusurlu olmaması gerekir. Uygulamada değer kaybı talep edebilecek kişiler şunlardır:

• Kusursuz araç sahipleri– Az kusurlu araç sahipleri– Orta derecede kusurlu araç sahipleri (kusur oranı dikkate alınarak)

• Altı özellikle çizilmesi gereken husus şudur:%100 kusurlu olan araç sahibi, kendi aracı için değer kaybı tazminatı talep edemez.

  
  

ARAÇ DEĞER KAYBI HANGİ ŞARTLARDA DOĞAR?

Bir kazada değer kaybı talep edilebilmesi için aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

– Kazanın trafik kazası olması– Araçta hasar oluşması– Hasarın onarılmış olması– Aracın daha önce ağır hasarlı / pert olmaması– Talep sahibinin tam kusurlu olmaması

Bu şartların varlığı hâlinde, sigorta şirketine başvuru yapılabilir.

ARAÇ DEĞER KAYBI NASIL HESAPLANIR?

Araç değer kaybı hesaplaması, her dosyada somut verilere göre yapılır. Uygulamada dikkate alınan başlıca kriterler şunlardır:

• Aracın marka ve modeli

• Aracın yaşı

• Aracın kilometresi

• Hasarın niteliği ve onarılan parçalar

• Hasarın araç üzerindeki konumu– Kusur oranı

Hesaplama, sigorta şirketleri tarafından çoğu zaman eksik veya düşük bedelli yapılmakta; bu nedenle itiraz ve tahkim başvuruları gündeme gelmektedir.

SİGORTA ŞİRKETİ ARAÇ DEĞER KAYBINI ÖDEMEK ZORUNDA MIDIR?

Evet. Zorunlu Trafik Sigortası (ZMSS) kapsamında sigorta şirketi, kusurlu aracın neden olduğu değer kaybını, poliçe limiti dahilinde ödemekle yükümlüdür.

Ancak uygulamada sıkça karşılaşılan durumlar şunlardır:

• Değer kaybının hiç hesaplanmaması

• Gerçek piyasa koşullarına aykırı düşük hesaplama yapılması

• Başvurunun cevapsız bırakılması

Bu hallerde Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yolu gündeme gelir.

ARAÇ DEĞER KAYBI İÇİN DAVA MI, TAHKİM Mİ?

Birçok dosyada Sigorta Tahkim Komisyonu uygulamada daha avantajlıdır:

• Daha kısa sürede sonuçlanır

• Yargılama giderleri daha düşüktür

• Uygulama pratiktir

Ancak her dosya tahkime uygun değildir. Taraf sayısı, kusur durumu ve talep edilen bedel dikkate alınarak dosyaya özel değerlendirme yapılmalıdır.

ZAMANAŞIMI SÜRESİ

Araç değer kaybı taleplerinde kural olarak:

• 2 yıllık zamanaşımı

• Her hâlde 10 yıllık üst süre uygulanır.

Ceza davası açılmışsa, ceza zamanaşımı süresi esas alınabilir.

Zamanaşımı süresinin kaçırılması hâlinde değer kaybı tazminatı hakkı tamamen ortadan kalkar.

SONUÇ

Araç değer kaybı, trafik kazalarından doğan en sık göz ardı edilen ancak maddi karşılığı yüksek olan tazminat kalemlerinden biridir. Hak kaybı yaşanmaması için; kusur oranı, hasarın niteliği, sigorta poliçe limiti ve zamanaşımı süresi birlikte değerlendirilmelidir. Her dosya kendi koşulları içinde ele alınmalı, standart yaklaşımlarla hareket edilmemelidir.